Kayıp medya ne demek?
Bir zamanlar yayımlanmış ama bugün kopyası bulunamayan film, bölüm, video ya da internet içeriği. Bulunduğunda "found" (bulundu) diye işaretlenir.
Kayıp medya, bir zamanlar yayımlanmış, gösterilmiş ya da internete konmuş ama bugün hiçbir kopyası bulunamayan içeriklere verilen addır. İngilizcedeki "lost media" teriminin karşılığıdır. Silinen televizyon bölümleri, yayından kaldırılan videolar, kapanan sitelerle birlikte giden dosyalar ve bir forumda kalıp kaybolan hikâyeler bu kapsama girer. Kaybolan bir içeriğin kopyası ortaya çıkınca "found" (bulundu) diye işaretleniyor.
Nereden çıktı?
Terim, kayıp içeriklerin izini süren topluluklarla yaygınlaştı. Lost Media Wiki ve Reddit'teki r/lostmedia bunların en büyükleri. Bu topluluklarda kullanıcılar eski yayın listelerini, arşiv kopyalarını ve tanık anlatımlarını karşılaştırarak bir içeriğin hâlâ bir yerde durup durmadığını araştırıyor.
Arşivimizde bu sürecin üç ayrı örneği var. 2009 tarihli Cameraheads hikâyesi, kaydedildiği wiki kapanınca kaybolmuş, 2020'de bir Lost Media Wiki kullanıcısının archive.is'te bulduğu bir RSS akışıyla geri gelmişti. 1968'de BBC'de yayımlanan Late Night Horror dizisinin "No Such Thing as a Vampire" bölümü 2026'da bulundu ve r/lostmedia'da "bulundu" etiketiyle paylaşıldı. Wikipedia'ya göre dizinin ana bantları 1970'teki tekrar yayından kısa süre sonra silinmiş ya da atılmıştı. BBC 1950'lerden 1970'lere kadar pek çok programın bantlarını bu şekilde silmişti. Dizinin diğer dört bölümü hâlâ kayıp. mostoffensivevideo.com'un bazı videoları da r/lostmedia başlıklarında aranmaya devam ediyor.
Nasıl kullanılıyor?
Arşivimizdeki "Kayıp" ve "Bulundu" durum etiketleri de bu ayrımdan geliyor. Kayıp etiketli maddelerde izini sürdüğümüz bir kayıt var, Bulundu etiketli maddelerde ise kaybolan içerik sonradan ortaya çıkmış.
Arşivde geçtiği maddeler
- Cameraheads 8 Ağustos 2009'da 4chan'de paylaşılıp kaybolan tek paragraflık korku hikayesi. 2020'de bir wiki'nin arşivlenmiş RSS akışında bulundu.
- No Such Thing as a Vampire BBC2'nin 1968 korku dizisi Late Night Horror'ın ilk bölümü. Bant silindiği için kayıp sanıldı, 2026'da İngiltere'de bir sinemanın deposunda bulundu.
- mostoffensivevideo.com Charlie Brown bayram özel bölümlerini kaba ve ırkçı esprilerle yeniden seslendiren anonim bir site. İlk video 2002'de VHS kasetle elden ele dolaştı.