Tabut Dansçıları
KlasikGanalı bir cenaze ekibinin tabutla dans ettiği görüntüler. 2020'de Astronomia şarkısıyla birleşip salgın döneminin en bilinen memesi oldu.
Tabut Dansçıları kimdir?
Tabut Dansçıları, Gana'nın Büyük Accra Bölgesi'ndeki Prampram kasabasında çalışan bir cenaze ekibidir. Ekibin resmi adı Nana Otafrija Pallbearing and Waiting Service, yerelde ise "Dada awu" diye anılıyor. Siyah takım elbiseli, güneş gözlüklü taşıyıcılar tabutu omuzlarında taşırken koreografili bir dans yapıyor. İngilizce konuşan internette "Coffin Dance" ya da "Dancing Pallbearers" adıyla biliniyorlar.
Meme biçimi basittir. Biri bir kaza ya da aksilik yaşarken video kesilir ve tabut taşıyıcıların dansı, arkada "Astronomia" çalarken başlar. Görüntünün anlamı, videodaki kişinin bu işten sağ çıkmadığıdır.

Ekip
İngilizce Wikipedia'ya göre ekibi 2003'te Benjamin Aidoo kurmuş. Başta sıradan bir tabut taşıma hizmeti veriyorlarmış, sonra işe dans eklenmiş. Türkçe Vikipedi, dansın ek ücret karşılığında sunulduğunu yazıyor. Gana'da cenazeler çoğu zaman kalabalık ve müzikli törenlerle yapılıyor, Webtekno da dansçıların bu gelenek içinde yalnızca bu işle geçinen bir meslek grubu olduğunu aktarıyor.
Ekip ilk geniş ilgiyi 25 Temmuz 2017'de BBC'nin yayımladığı kısa bir haberle gördü. Haberde Aidoo, ailelerin yakınlarını mutlu bir törenle uğurlamak istediğini anlatıyor.
Memeye dönüşmesi
Şarkı memeden çok daha eski. Variety'ye göre "Astronomia" yaklaşık 2010'da Rus besteci Tony Igy, gerçek adıyla Anton Igumnov tarafından yapılmış. Hollandalı ikili Vicetone 2014'te onunla birlikte yeni bir sürüm yayımladı. Memede en çok bu sürüm duyuluyor.
Variety'ye göre Şubat 2020'de bir TikTok kullanıcısı tabut taşıyıcıların görüntüsünü Astronomia ile birlikte bir kayakçının düşüş videosunun sonuna ekledi. Kalıp Mart ve Nisan aylarında, koronavirüs salgını yüzünden insanlar evlerine kapandığı sırada her yere yayıldı. Variety, şarkının Spotify'daki günlük dinlenmesinin yaklaşık 75 binden 1 milyona çıktığını yazar. İngilizce Wikipedia'ya göre 30 Mart 2020'de YouTube'a yüklenen bir derleme 400 milyonu aşkın izlenmeye ulaşmış.
Salgın döneminde meme bir uyarı aracına da dönüştü. Mayıs 2020'de Brezilya'nın Caldas Novas kentinde "evde kal ya da bizimle dans et" yazılı panolar asılmış, ekip de aynı sözle bir video çekmiş. Kolombiya, Peru ve Hindistan'ın Tamil Nadu eyaletinde polisler tabutla dansı taklit ederek evde kalma çağrısı yaptı. Ekim 2020'de Donald Trump'ın COVID-19 testinin pozitif çıkmasıyla meme yeniden dolaşıma girdi. Görüntü Call of Duty Black Ops Cold War oyununda bir gizli sürprize bile konmuş.
Türk internetinde
Türkçe teknoloji siteleri ekibi salgının ortasında haberleştirdi. Webtekno 5 Mayıs 2020'de BBC muhabirinin dansçılarla yeniden yaptığı görüşmeyi aktardı. Bu görüşmede ekip salgın yüzünden işlerin azaldığını söylüyor. 14 Mayıs 2020'de ise dansçılar gazeteci İbrahim Haskoloğlu'nun sorularını yanıtlamış ve Türkiye'de uyarılara rağmen sokağa çıkanlara esprili bir evde kal mesajı vermişti.
Meme Türkçe mizah sitelerinde de kendi hikâyelerini üretti. Caps sitelerinde "Salgın onları da vurdu, tabut dansçıları da işsiz kaldı" diye bir sahte haber ekranı dolaştı. Technopat Sosyal'deki "[YHA] Tabut dansçıları faaliyetlerini durdurdu" başlığında ise kullanıcılar ekibi Sümer tabletlerine kadar uzanan antik varlıklar gibi anlatan uydurma bir tarih yazdı. Başlıktaki YHA kısaltması bunun bir yalan haber oyunu olduğunu gösteriyor.
Kaynaklar arasındaki çelişkiler
Memenin ne zaman başladığı konusunda üç farklı tarihle karşılaştık. Türkçe Vikipedi Astronomia'lı klibin Mart 2020'nin sonlarına doğru paylaşıldığını yazıyor. Variety ilk birleştirmeyi Şubat 2020'deki bir TikTok videosuna dayandırırken İngilizce Wikipedia bu eşleşmenin en geç 26 Şubat 2020'de görüldüğünü söylüyor. Mart sonu tarihi büyük olasılıkla memenin değil, 30 Mart'taki YouTube derlemesinin tarihi.
Ekibin ilk ne zaman görüntülendiği de kaynağa göre değişiyor. Türkçe Vikipedi ve Webtekno ilk ilgiyi 2017'deki BBC haberine bağlarken İngilizce Wikipedia memede kullanılan en eski görüntünün 22 Ocak 2015'te bir gezi kanalında yayımlandığını yazıyor.
Ekip liderinin adı da iki biçimde geçiyor. Vikipedi ve İngilizce Wikipedia onu Benjamin Aidoo olarak yazarken Webtekno'nun iki haberinde ad Benjamin Aldo diye geçiyor. Aynı haberlerde BBC muhabirinin kurumu da bir yerde "BCC" diye yazılmış, bu yüzden Aldo yazımını bir yazım hatası olarak görüyoruz.
Dans için ek ücret alındığı bilgisi de tartışmalı. Türkçe Vikipedi bunu kesin bir bilgi olarak verirken İngilizce Wikipedia aynı cümlenin yanına kaynak gerektiğini belirten bir not düşmüş.
Zaman çizelgesi
- İngilizce Wikipedia'ya göre Benjamin Aidoo Prampram'da tabut taşıma ekibini kuruyor.
- Variety'ye göre Rus besteci Tony Igy "Astronomia" parçasını yapıyor.
- Hollandalı ikili Vicetone, Tony Igy ile şarkının yeni sürümünü yayımlıyor.
- Sonradan memede kullanılan en eski görüntü YouTube'a yükleniyor.
- BBC ekibi dans eden tabut taşıyıcılar üzerine bir haber yayımlıyor.
- Variety'ye göre bir TikTok kullanıcısı görüntüyü Astronomia ile bir kayakçının düşüş videosunun sonuna ekliyor.
- Meme koronavirüs salgınıyla birlikte dünyaya yayılıyor.
- Webtekno, BBC'nin dansçılarla yeniden yaptığı görüşmeyi aktarıyor.
- Gazeteci İbrahim Haskoloğlu'nun sorularını yanıtlayan dansçılar Türkiye'ye evde kalma mesajı veriyor.
- Brezilya'nın Caldas Novas kentinde "evde kal ya da bizimle dans et" yazılı panolar asılıyor.
- Donald Trump'ın COVID-19 testinin pozitif çıkmasıyla meme yeniden dolaşıma giriyor.
Kaynaklar
- Wikipedia · Dancing pallbearers
- Vikipedi · Tabut Dansçıları
- BBC · Ghana's dancing pallbearers bring funeral joy (Temmuz 2017)
- Variety · The coffin dance meme music, Astronomia's origin in Russia (2020)
- Webtekno · İnternet fenomeni Ganalı tabut dansçıları, koronavirüs nedeniyle işler azaldı (5 Mayıs 2020)
- Webtekno · Ganalı tabut dansçıları Türkiye'deki vatandaşlara mesaj verdi (14 Mayıs 2020)
- Technopat Sosyal · [YHA] Tabut dansçıları faaliyetlerini durdurdu