Arşiv / Siteler / Yonja

Yonja

Sönüyor

2003'te Türk kullanıcılar için kurulan arkadaşlık sitesi. 2010'da 5,7 milyon üyeye ulaştı, Facebook yayıldıkça kullanıcı kaybetti.

Kuruluş

Yonja, ABD'de çalışan Kerim Baran tarafından kuruldu. 2005 tarihli bir habere göre şirket San Francisco merkezliydi ve site 1 Şubat 2003'te 300 üyeyle yayına girdi.

Kuruluşa dair anlatılar birbirini tam tutmuyor. Baran 2015'teki bir röportajında sitenin 2002–2003 yıllarında kurulduğunu ve Facebook'tan yaklaşık iki ay önce yayına girdiğini söyler. Facebook'un açılış tarihi Şubat 2004 olduğu için bu ifade, 2003 başı tarihiyle örtüşmüyor. Ekşi Sözlük'te Ocak 2004 tarihli bir entry ise sitenin, kurucuların 40–50 kişilik arkadaş çevresini bir araya getirmek için Friendster örnek alınarak açıldığını, ağızdan ağıza yayılarak büyüdüğünü aktarır. Bu entry birincil kaynakla doğrulanamadı.

TÜRK FACEBOOK'U YONJA'NIN ÇÖKÜŞ HİKAYESİ
Video · "TÜRK FACEBOOK'U YONJA'NIN ÇÖKÜŞ HİKAYESİ" · Sultan · YouTube

Nasıl çalışıyordu?

Yonja'da kullanıcılar fotoğraflı profil oluşturuyor, başka profillere göz atıyor ve mesajlaşıyordu. 2005 itibarıyla ücretsiz üyelik 5 fotoğraf ve günde 10 mesajla sınırlıydı. Sınırları kaldıran "Gold" üyelik 7 günlüğü 3,95 avrodan 180 günlüğü 19,95 avroya uzanan paketlerle satılıyordu.

Facebook ve MySpace kullanıcıların zaten tanıdıkları kişilerle bağlantı kurmasına odaklanırken, Yonja kullanıcılarının önemli bir kısmı siteyi yeni insanlarla tanışmak için kullanıyordu. Şirket 2010'daki stratejisini de bu farka dayandırdı.

Büyüme

Hürriyet'in Mayıs 2005 tarihli haberine göre site o tarihte yaklaşık 700 bin üyeye ulaşmıştı ve ayda yaklaşık 100 bin yeni üye kazanıyordu. Günlük ziyaretçi sayısı 90 bin civarındaydı, ortalama ziyaret süresi 30 dakikaydı. Aynı habere göre üyelerin yüzde 99'u Türk, yüzde 65'i erkekti. Ortalama yaş 24,5'ti.

Ocak 2010'da Webrazzi sitenin 5,7 milyon üyesi olduğunu ve Türkiye'nin en popüler sosyal ağ ve arkadaşlık servisi olarak anıldığını yazıyordu.

Kullanıcıların gözünden

Dönemin sözlük kayıtları sitenin nasıl algılandığına dair dolaylı bilgi sunar. 2004 tarihli Ekşi Sözlük entry'lerinde site bir Friendster benzeri olarak tanımlanır ve sunucu yavaşlığı sık dile getirilir. 2006 tarihli Uludağ Sözlük entry'lerinde ise kullanıcılar siteyi okul ve semt arkadaşlarını bulmak için kullandıklarını anlatır. Sahte profillerin yaygınlığı ve profillerin gösteriş amaçlı kullanımı eleştirilir. Bu kayıtlar kişisel görüşlerdir ve sitenin genel kullanıcı profilini temsil etmeyebilir.

Facebook'la rekabet

Facebook'un küresel büyümesi ve 2007'den itibaren Türkçe hizmet vermeye başlaması, Yonja'nın kullanıcı tabanını olumsuz etkiledi. Haziran 2009'da eski Yahoo! yöneticisi Dilawar Syed CEO oldu. Şirket İngilizce arayüzden Türkçeye geçti, Facebook hesabıyla giriş imkânı ekledi ve mobil uygulamalar üzerinde çalışmaya başladı. Webrazzi'ye göre Ocak 2010'da trafiğin yaklaşık yüzde 25'i Facebook'tan, yüzde 40'ı aramalardan geliyordu.

Kerim Baran, 2015'teki röportajında Yonja'yı sattığını ve hedeflerini baştan Türkiye ile sınırlı tuttuklarını söyler. Ona göre Facebook ilk günden dünyanın en büyük sosyal ağı olmak için kurulmuştu, Yonja ise böyle bir hedefle yola çıkmamıştı.

Bugünkü durumu

Türkiye İnternet Tarihi derlemesine göre site yayında kalmaya devam etti ve eski kullanıcılarının bir kısmı tarafından kullanılıyor. Sitenin bugünkü durumunu biz ayrıca doğrulamadık.

Zaman çizelgesi

  1. Hürriyet'in 2005 tarihli haberine göre site 300 üyeyle açılır.
  2. Ekşi Sözlük'te ilk entry'ler yazılır. Kullanıcılar siteyi Friendster'a benzetir, sunucunun yavaşlığından şikâyet eder. Bir entry'de 8.152 kayıtlı üye sayısı aktarılır.
  3. Hürriyet'e göre yaklaşık 700 bin üye, ayda yaklaşık 100 bin yeni üye ve saatte ortalama 95 kayıt.
  4. Uludağ Sözlük'te site üzerine yorumlar yoğunlaşır. Okul ve semt arkadaşlarını bulma, profil fotoğrafları ve sahte profiller konuşulur.
  5. Eski Yahoo! yöneticisi Dilawar Syed CEO olur.
  6. Webrazzi'ye göre 5,7 milyon üye ve ayda yaklaşık 35 bin yeni üye. Site İngilizce arayüzden Türkçeye geçer, Facebook ile giriş eklenir.
  7. Kurucu Kerim Baran, Capital dergisine siteyi sattığını ve küresel bir hedefle kurmadıklarını anlatır.

Kaynaklar

  1. Hürriyet Kelebek · yonja.com'a saatte 95 kişi üye oluyor (7 Mayıs 2005)
  2. Webrazzi · Yonja yeni stratejileri ile Türkiye pazarına iyice sarıldı (11 Ocak 2010)
  3. Capital StartUp · Yonja neden bir Facebook olamadı? (7 Şubat 2015)
  4. Ekşi Sözlük · yonja (2004 entry'leri)
  5. Uludağ Sözlük · yonja (2006 entry'leri)
  6. Türkiye İnternet Tarihi · İkonik siteler